ЖҮКТЕЛУДЕ

Сөзді еңгізіңіз

Басты ақпарат Сөзтаным

Дата сөзінің тілімізде әуелден болған баламасы

әкімшілік 06/10/2018 634 рет қаралды

 

Ыспан

 

Дата сөзінің қазақшасы бір тұста күні деп берілгенімен [1] және көпшілік бұлай айтатынымен де, ресми жағдайда «күні» мойындалмай, дата деп қолданылады. Мойындалмайтын себебі – қарапайым ғана қазақ тілі сөзі әрі сөйлеу тілі сөзі болуынан және сөз бойында күні ғана көрсетіліп, айы мен жылы жоқтығынан болса керек.

 

Француз тілінде данные [2] деген мән, сөз арқылы ғана берілген дата-ның ұғымдық белгісі

болған уақыт, уақыты өткен мерзім, мерзімі дегендерден құралады және мұны

күн-ай-жыл көрсеткіші күннің қандай да ретпен берілген көрсеткіші деп те қабылдауға болады.

 

Ал қазақ тілінің бас сөздігінде [3] өз алдына дара сөз ретінде берілмеген «күні» сөзінің ұғымдық белгісі

болған уақыт, уақытыөткен мерзім, мерзімі күнпарақтық күн дегендерден құралса керек.

 

Яғни күнідата түсінігін бере алады және осы мәнде қолданылып та жүр. Мысалы, поставить датукүнін қою [1] делінген және күні қазақ тілінде, қазақ жады мен түйсігінде дата мәнінде қалыптасқан да. Қазақ мына құжаттың күні қойылмапты, астына қолыңды және күнін қой дегенде қандай да бір күн, день туралы емес, датаны, күні, айы, жыл-ын қоса айтады.

 

Бұл – дата сөзінің бір қазақшасы және оны өз тілімізде әуелден бар, қолданылып келе жатқан сөзбен, өз баламасымен атау деген сөз.

сүйрет: stihi.ru

1-мақала, жалғасы бар

*Мақаланың толық нұсқасы «Дата-ның қазақшасы» деп аталады.

Ұсыныс бізден, қолдау, жетілдіру сізден болсын, қымбатты дос!

  1. Русско-казахский словарь М., 1954, 935 б.
  2. Большой иллюстративный словарь иностранных слов, М., 2003, 957 б.
  3. Қазақ әдеби тілінің сөздігі. 15 томдық. А., 2011-ж.
Кілттік сөздер:

You Might also Like

2 Comments

  1. «‘Дата» сөзінің қазақшасы — «санам», яғни «датасы» — «санамы». Бұл баламаны қолданған Бауыржан МОМЫШҰЛЫ. Ал қайта ұсынып отырған Дархан МЫҢБАЙ.

    Ответить
    1. әкімшілік 09/10/2018

      Сөзден сөз шықса және шыға-шыға дұрысталса керек. Сондықтан сөздің, ұсыныстың азынан көбі жақсы. Басқалар да өз ойларын айтар.

ПІКІР ҚАЛДЫРУ

Сіздің электронды поштаңыз жарияланбайды. Қатарды міндетті түрде толтырыңыз*