ЖҮКТЕЛУДЕ

Сөзді еңгізіңіз

Басты ақпарат Тілтаным

«Түлкібас» пен «Түркібас» туралы Бартольд сөзінің мәнісі

әкімшілік 10/05/2020 771 рет қаралды

сүйрет: Stranysng.github.io

Ыспан

 

Бартольд өз жазбасында

Селение Тюлькю-баш получило свое название от соседней горы, которая служит …

 

… предметом религиозного культа; … Эта гора, по-видимому, принадлежит к тем местам поклонения, которые обязаны своим значением не мусульманским святым [1, 112-б.],

 

деп, бүгінде Түркібасы әулие атанып отырған төбе тарихы атамзаманнан бастау алатындығы туралы,

 

екіншіден,

… Местные жители говорили мне, что название Тюлькю-баш есть искажение слов … «глава тюрков»; здесь некогда жил тюркский хан [1, 112-б.]

 

деп, осы күнгі емес, өткен замандағы жергілікті жұрттың өзі:

 

Түлкібас атауы Түркібас сөзінің бұрмаланған нұсқасы, бір заманда мұнда түркі ханы тұрған дейтін пікірде болғандығы туралы ақпарат берген.

 

Ал бұл – халық айтса, қалып айтпас дегенге сәйкес Түркі ханы … Түркібасы әулие … Түлкібас емес, Түркібасы дейтін ой әуелден болған, арғы тарих, кешегі заманнан келе жатқан пікір деген сөз.

 

Бартольд осы бұрынан бар, болған нәрсені сол 19-ғасырда-ақ қағазға түсіріп, ырастап қана отыр. Яғни ол бар болғаны – елден естігенін, ел ақсақалдарының сұхбат барысында айтқан әңгімесін жазған, оған өз жанынан ештеңе алып-қоспаған.

 

Әрине, оның Түркібасы дегенге сенімсіздікпен қарауы түсінікті де әрі біз үшін Бартольдтың сенген-сенбегені емес, сол кездегі халықтың «не деп, не қойғаны», не ойлағаны маңыздырақ.

8-мақала, жалғасы бар

 

Алдыңғы және келесі мақалалар

  1. Көпшілік: дұрысы — Түлкібас емес, Түркібас дейді екен —  http://turki.kz/k-pshilik-d-ry-sy-t-lkibas-emes-t-rkibas-dejdi-eken
  2. «Түлкібас» түлкібасты әулиеден шыққан деген де бар — http://turki.kz/t-lkibas-t-lkibasty-ulieden-shy-an-degen-de-bar
  3. Ғылым: «Түлкібас емес, Түркібас» депті, ал дәлелі … — http://turki.kz/y-ly-m-t-lkibas-emes-t-rkibas-depti-al-d-leli
  4. Түргеш қағанатының ордасы Түлкібаста тұрған ба? — http://turki.kz/t-rgesh-a-anaty-ny-ordasy-t-lkibasta-t-r-an-ba
  5. Бартольдтың Түлкібас емес, Түркібас дегені ырас па? — http://turki.kz/bartol-dty-t-lkibas-emes-t-rkibas-degeni-y-ras-pa
  6. Айта-айта «Түркібас» «Түлкібас» болған ба? — http://turki.kz/ajta-ajta-t-rkibas-t-lkibas-bol-an-ba
  7. В.Бартольдтың Түлкібас туралы өз сөзі — http://turki.kz/v-bartol-dty-t-lkibas-turaly-z-s-zi
  8. Ал ғылым не дейді, Түлкібас па, Түркібас па? — http://turki.kz/al-ghylym-ne-dejdi-tulkibas-pa-turkibas-pa

 

  1. Академик В.В.Бартольд Сочинения т. 4 (Работы по археологии, нумизматике, эпиграфике и этнографии), М., 1966

 

Кілттік сөздер:

You Might also Like

1 Comments

  1. Туркибас

    Ответить

ПІКІР ҚАЛДЫРУ

Сіздің электронды поштаңыз жарияланбайды. Қатарды міндетті түрде толтырыңыз*